{"id":337551,"date":"2025-08-04T07:53:23","date_gmt":"2025-08-04T05:53:23","guid":{"rendered":"https:\/\/infokosova.net\/a-e-dinim-videolojerat-rrisin-inteligjencen-e-femijeve-studimi-i-ri-zbulon-efektin-e-papritur\/"},"modified":"2025-08-04T07:53:23","modified_gmt":"2025-08-04T05:53:23","slug":"a-e-dinim-videolojerat-rrisin-inteligjencen-e-femijeve-studimi-i-ri-zbulon-efektin-e-papritur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infokosova.net\/new\/a-e-dinim-videolojerat-rrisin-inteligjencen-e-femijeve-studimi-i-ri-zbulon-efektin-e-papritur\/","title":{"rendered":"A e dinim? Videoloj\u00ebrat rrisin inteligjenc\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebve &#8211; studimi i ri zbulon efektin e papritur"},"content":{"rendered":"<p><strong>A ka ndonj\u00ebher\u00eb ndodhur q\u00eb t\u00eb mendoni se videoloj\u00ebrat jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt?  Nj\u00eb studim i ri po zhvillon nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim krejt ndryshe, duke sugjeruar se koha e kaluar p\u00ebrpara ekranit me videoloj\u00ebra mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb rritjen e inteligjenc\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb prej shqet\u00ebsimeve m\u00eb t\u00eb zakonshme p\u00ebr prind\u00ebrit \u00ebsht\u00eb ndikimi i videoloj\u00ebrave n\u00eb zhvillimin e f\u00ebmij\u00ebve.  M\u00ebnyra se si f\u00ebmij\u00ebt e kalojn\u00eb koh\u00ebn e tyre duke luajtur videoloj\u00ebra ka qen\u00eb nj\u00eb tem\u00eb e debatit t\u00eb gjat\u00eb, por rezultatet e fundit nga nj\u00eb studim i vitit 2022 hedhin drit\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje komplekse.<\/p>\n<p>Studimi i kryer n\u00eb nivel nd\u00ebrkomb\u00ebtar, me pjes\u00ebmarr\u00ebs nga Holanda, Gjermania dhe Suedia, ka analizuar m\u00eb shum\u00eb se 9,800 f\u00ebmij\u00eb amerikan\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs n\u00ebnt\u00eb dhe dhjet\u00eb vje\u00e7are.  T\u00eb dh\u00ebnat e mbledhura treguan se f\u00ebmij\u00ebt kalonin mesatarisht 2.5 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb p\u00ebrpara televizor\u00ebve dhe videove online, nj\u00eb or\u00eb duke luajtur videoloj\u00ebra, dhe gjysm\u00eb ore n\u00eb rrjete sociale.<\/p>\n<p>Pas dy vjet\u00ebsh, nj\u00eb grup prej m\u00eb shum\u00eb se 5,000 f\u00ebmij\u00ebve u analizua p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar ndryshimet n\u00eb inteligjenc\u00eb.  Rezultatet treguan se ata f\u00ebmij\u00eb q\u00eb kalonin m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb duke luajtur videoloj\u00ebra kishin nj\u00eb rritje t\u00eb inteligjenc\u00ebs prej 2.5 pik\u00ebsh mbi mesataren.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt theksojn\u00eb se kjo rritje, ndon\u00ebse e vog\u00ebl, \u00ebsht\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse.  Ajo u vler\u00ebsua n\u00eb baz\u00eb t\u00eb performanc\u00ebs n\u00eb teste q\u00eb matnin aft\u00ebsit\u00eb e t\u00eb kuptuarit t\u00eb leximit, p\u00ebrpunimin vizual-hap\u00ebsinor, kujtes\u00ebn dhe mendimin fleksib\u00ebl.<\/p>\n<p>Nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr interesant \u00ebsht\u00eb se shikimi i televizionit dhe p\u00ebrdorimi i rrjeteve sociale nuk treguan asnj\u00eb efekt pozitiv mbi inteligjenc\u00ebn.  Kjo sugjeron se jo t\u00eb gjitha aktivitetet e kaluara para ekranit kan\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin ndikim n\u00eb zhvillimin njoh\u00ebs t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.<\/p>\n<p>Studimi gjithashtu mb\u00ebshtet iden\u00eb se inteligjenca, e cila shpesh shqyrtohet si nj\u00eb karakteristik\u00eb e pandryshueshme, n\u00eb fakt \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb mund t\u00eb evoluoj\u00eb dhe rritet p\u00ebrmes stimulimeve t\u00eb ve\u00e7anta, si\u00e7 jan\u00eb videoloj\u00ebrat.  Neuroshkenc\u00ebtari Torkel Klingberg nga Instituti Karolinska n\u00eb Suedi theksoi se: \u201cKoha e kaluar p\u00ebrpara ekranit nuk d\u00ebmton aft\u00ebsit\u00eb njoh\u00ebse t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe mund t\u00eb kontribuoni n\u00eb rritjen e inteligjenc\u00ebs.\u201d<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, \u00ebsht\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm nj\u00eb qasje e balancuar ndaj p\u00ebrdorimit t\u00eb ekranit.  Studimi nuk b\u00ebn dallim midis llojeve t\u00eb videoloj\u00ebrave, dhe \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore q\u00eb prind\u00ebrit t\u00eb jen\u00eb t\u00eb informuar p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt e tyre konsumojn\u00eb.<\/p>\n<p>Ky studim ofron nj\u00eb pasqyr\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr debatin q\u00eb vazhdon mbi koh\u00ebn e p\u00ebrshtatshme q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt duhet t\u00eb kalojn\u00eb para ekranit.  A do t\u00eb thot\u00eb ky studim se mund t\u00eb lejojm\u00eb f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb t\u00eb luajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb videoloj\u00ebra?  A \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb shqyrtojm\u00eb rreziqet dhe p\u00ebrfitimet?<\/p>\n<p>Si konkluzion, ky studim hedh drit\u00eb mbi nj\u00eb tem\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar dhe provon se nuk duhet t\u00eb shohim vet\u00ebm an\u00ebt negative t\u00eb videoloj\u00ebrave.  Ajo gjithashtu na nxit t\u00eb mendojm\u00eb m\u00eb thell\u00eb p\u00ebr ndikimin e tyre n\u00eb zhvillimin e inteligjenc\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve.  \u00c7far\u00eb mendoni ju p\u00ebr k\u00ebt\u00eb?  A ndihmon v\u00ebrtet koha e kaluar para ekranit n\u00eb rritjen e inteligjenc\u00ebs?<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/facebook.com\/infokosova\" target=\"_blank\"><b>Komento edhe ti n\u00eb Facebook \u2013 bashkohu diskutimit!<\/b><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A ka ndonj\u00ebher\u00eb ndodhur q\u00eb t\u00eb mendoni se videoloj\u00ebrat jan\u00eb t\u00eb d\u00ebmshme p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt? Nj\u00eb studim i ri po zhvillon nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim krejt ndryshe, duke sugjeruar se koha e kaluar p\u00ebrpara ekranit me videoloj\u00ebra mund t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb rritjen e inteligjenc\u00ebs s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. Nj\u00eb prej shqet\u00ebsimeve m\u00eb t\u00eb zakonshme p\u00ebr prind\u00ebrit \u00ebsht\u00eb ndikimi i videoloj\u00ebrave [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":337550,"comment_status":"","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174],"tags":[],"class_list":["post-337551","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/337551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=337551"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/337551\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media\/337550"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=337551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=337551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infokosova.net\/new\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=337551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}