Në Brazil jetojnë disa nga njerëzit më të moshuar në botë dhe shkencëtarët besojnë se ky vend mund të mbajë çelësin për të kuptuar pse disa njerëz jetojnë mbi 110 vjet.
Një analizë shkencore e publikuar ditë më parë në revistën Genomic Psychiatry, nga doktoresha Mayana Zatz dhe kolegët e saj në Universitetin e Sao Paulos, tregon se Brazili është një nga vendet më të rëndësishme, por ende të nënvlerësuara, për studimin e jetëgjatësisë.
Kjo është një mundësi e shkëlqyer për të zbuluar sekretet e jetës së gjatë.
Për dekada me radhë, shkenca është përpjekur të kuptojë pse vetëm një numër shumë i vogël njerëzish arrijnë të jetojnë mbi 110 vjet, ndërsa shumica nuk e kalojnë moshën 100-vjeçare.5
Kjo ka nxitur një interes të madh për të kuptuar faktorët që ndihmojnë në arritjen e kësaj moshe të avancuar.
Sipas autorëve të studimit, një nga arsyet pse përgjigjet kanë qenë të kufizuara lidhet me faktin se shumica e kërkimeve janë bërë te popullsi gjenetikisht të ngjashme.
Kjo është veçanërisht kufizuese në studimet mbi jetëgjatësinë, sepse njerëzit me përzierje të ndryshme gjenetike mund të kenë variante mbrojtëse që nuk shihen te popullsitë më homogjene.
Pse Brazili është kaq i veçantë?
Historia e Brazilit e dallon atë nga pothuajse çdo vend tjetër.
Kolonizimi portugez, skllavëria e miliona afrikanëve dhe emigrimi nga Evropa dhe Japonia kanë krijuar një nga përzierjet gjenetike më të pasura në botë.
Kjo përzierje ka ndikuar në zhvillimin e karakteristikave të veçanta që ndihmojnë në jetëgjatësi.
Studiuesit kanë ndërtuar një grup unik me mbi 160 persona mbi 100 vjeç, përfshirë 20 persona mbi 110 vjeç.
Ata vijnë nga rajone të ndryshme të Brazilit dhe kanë pasur kushte shumë të ndryshme jetese.
Kjo larmi e bën studimin edhe më interesant dhe të vlefshëm për shkencën.
Jetëgjatësi edhe pa mjekësi moderne
Ajo që i bën këta njerëz edhe më interesantë është fakti se shumë prej tyre kanë jetuar pjesën më të madhe të jetës pa qasje të mirë në shërbime shëndetësore.
Megjithatë, disa prej tyre kanë ruajtur kthjelltësinë mendore dhe pavarësinë edhe në moshë shumë të shtyrë, duke ofruar një model të jashtëzakonshëm për studimin e qëndrueshmërisë natyrore të trupit.
Familje që sfidojnë moshën
Një rast i veçantë në studim është një familje ku një grua 110-vjeçare ka tri familjare të afërta mbi 100 vjeçe.
Njëra prej tyre ishte ende kampione noti në moshën 100-vjeçare. Këto raste tregojnë se gjenetika dhe faktorët e tjerë luajnë një rol të rëndësishëm në jetëgjatësinë ekstreme.
Çfarë i dallon biologjikisht këta njerëz
Sipas studiuesve, sistemi imunitar i superqindvjeçarëve funksionon ndryshe.
Gjatë pandemisë së COVID-19, tre persona mbi 110 vjeç në Brazil u infektuan, por e kaluan sëmundjen pa vaksinë.
Kjo tregon se trupi i tyre krijoi mbrojtje të fortë ndaj virusit, duke vërtetuar se plakja e sistemit imunitar te këta njerëz nuk duket si dobësim, por si përshtatje.
Një mesazh për shkencën globale
Studiuesit theksojnë se Brazili ka një numër të pazakontë njerëzish shumë jetëgjatë, si burra ashtu edhe gra, çka është e rrallë sidomos te burrat.
Këta njerëz janë shembuj të jetës së gjatë dhe qëndrueshmërisë, cilësi që mund t’i ndihmojë të gjithë njerëzit të plaken më shëndetshëm.
Studimet ndërkombëtare duhet të përfshijnë më shumë popullsi të ndryshme gjenetikisht për të zbuluar më shumë rreth këtij fenomeni.