Martesa në Shqipëri po kalon një krizë të thellë, ndërsa divorci po arrin nivele alarmante. Çfarë po ndodh me institucionin e martesës dhe si po ndryshon shoqëria shqiptare?
Sipas të dhënave më të fundit nga INSTAT dhe Drejtoria e Përgjithshme e Gjendjes Civile, viti 2024 shënon një rënie dramatike të martesave, me vetëm 16.120 raste të regjistruara.
Ky është niveli më i ulët ndonjëherë, duke reflektuar një ndryshim të thellë në perceptimin e lidhjeve të qëndrueshme në Shqipëri.
Rënia e martesave ka filluar që nga viti 2004 dhe është përshpejtuar pas vitit 2019.
Kjo tendencë e vazhdueshme tregon se shqiptarët po hezitojnë të formalizojnë marrëdhëniet e tyre, duke preferuar lidhjet joformale. Emigracioni i të rinjve dhe ndryshimet demografike janë disa nga faktorët që ndikojnë në këtë fenomen.
Ndërkohë, divorci po shënon një rritje të pandalshme.
Në vitin 2024, një në tre martesa përfundon në divorc, me një tregues prej 29.8 divorce për 1.000 martesa.
Ky është një rekord historik për Shqipërinë dhe tregon se divorci, dikur një fenomen i rrallë, tani është bërë një realitet i zakonshëm.
Ekspertët e sociologjisë e shohin këtë situatë si një shenjë të transformimeve të thella sociale.
Rritja e divorces ka krijuar sfida të reja për institucionet, duke e bërë të nevojshme një rishikim të politikave familjare dhe mbështetjes për ata që kalojnë nëpër procesin e divorcit.
Urbanizimi i shpejtë dhe presioni ekonomik janë disa nga faktorët që po ndikojnë në mënyrën se si shqiptarët e perceptojnë jetën në çift.
Ndryshimi i prioriteteve drejt mirëqenies individuale ka bërë që shumë të rinj të preferojnë të jetojnë të vetëm ose në marrëdhënie të paformalizuara.
Rritja e divorceve gjithashtu ka sjellë një ngarkesë të madhe mbi sistemin gjyqësor dhe shërbimet sociale, veçanërisht në çështjet e kujdestarisë së fëmijëve dhe ndarjes së pasurive.
Kjo situatë kërkon një qasje më të mirë për të menaxhuar këto sfida dhe për të mbështetur ata që përballen me këto situata të vështira.
Si përfundim, rënia e martesave dhe rritja e divorceve në Shqipëri janë një pasqyrë e ndryshimeve të thella shoqërore.
Kjo situatë kërkon një reflektim të thellë mbi vlerat dhe normat që udhëheqin jetën familjare, duke hapur një debat të rëndësishëm për të ardhmen e marrëdhënieve në shoqërinë shqiptare.