Analisti i njohur kosovar, Agon Maliqi, i angazhuar në Atlantic Council, ka ngritur një pyetje të rëndësishme lidhur me vendimin e fundit të Hagës për ish-krerët e UÇK’së. Ai analizon nëse drejtësia ndërkombëtare po shërben si një mekanizëm për të mbrojtur viktimat apo si një shpërblim për ata që kanë kryer krime.
Maliqi thekson se, megjithëse Ratko Mladic dhe Radovan Karadzic janë dënuar, projekti i tyre gjenocidal në Bosnje ka rezultuar me krijimin e “Republikës Srpska”, një realitet që vazhdon të glorifikohet.
Ai shprehet se kriminalizimi i përpjekjeve për organizimin e kryengritjes në Kosovë, pa trajtuar krimet si thjesht shkelje të ligjeve të luftës, dërgon një mesazh të rrezikshëm. Sipas tij, Kosova duket se duhet të priste shfarosjen, ashtu siç ndodhi në Srebrenicë, dhe të mos e ftonte NATO-n për të ndërhyrë.
Postimi i plotë i Maliqit shtron pyetje të thella: Cili është rezultati i drejtësisë ndërkombëtare në ish-Jugosllavi? A është ajo një drejtësi për viktimat civile, apo një shpërblim për xhelatët? Edhe pse Mladic dhe Karadzic u dënuan, projekti i tyre politik vazhdon të mbijetojë.
Me këtë qasje, Maliqi argumenton se mesazhi politik, qoftë i qëllimshëm apo jo, është se Kosova duhet të pranojë fatin e saj dhe të mos kërkojë ndihmën e NATO-s për të parandaluar një tragjedi të ngjashme me atë të Srebrenicës.
Ai e lidh këtë situatë me qëndrimin politik konsensual të Europës në atë kohë, duke përmendur emra të njohur si Francois Mitterrand, dhe si ky qëndrim u sfidua nga liderët kosovarë, të cilët me guximin e tyre arritën të ndryshojnë rrjedhën e historisë.
Ky debat është i rëndësishëm për të kuptuar se si historia e Kosovës dhe e ish-Jugosllavisë vazhdon të ndikojë në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe në perceptimin e drejtësisë. Maliqi nënvizon se është e nevojshme të mendojmë thellë për pasojat e këtyre vendimeve.
Me këtë në mendje, ai përfundon se është e domosdoshme që Kosova të jetë e vetëdijshme për rreziqet që e kanosen dhe të kërkojë një drejtësi të vërtetë, që do të mbrojë të drejtat e viktimave dhe do të ndihmojë në ndërtimin e një të ardhmeje më të sigurt.