Një arritje e jashtëzakonshme në fushën e teknologjisë hapësinore është realizuar me montimin autonom të strukturave nga një robot në orbitë, pa asnjë ndërhyrje njerëzore. Ky demonstrim i ri hap mundësi të reja për ndërtimin e anijeve kozmike dhe instrumenteve shkencore me përmasa të mëdha, duke revolucionarizuar mënyrën se si ne e shohim ndërtimin në hapësirë.
Me këtë teknologji, shkencëtarët mund të ndërtojnë teleskopë gjigantë, antena komunikimi dhe centrale energjie diellore në hapësirë, duke tejkaluar kufizimet e hapësirës që ofrojnë raketat e sotme. Kjo qasje e re do t’u japë mundësinë inxhinierëve të krijojnë struktura që nuk ishin të mundshme më parë.
Projekti është zhvilluar nga studiuesit e Institutit të Teknologjisë së Kalifornisë (Caltech), me mbështetje nga Agjencia e Projekteve të Kërkimit të Avancuar të Mbrojtjes (DARPA). Ai është pjesë e programit NOM4D të DARPA-s, i cili synon të eksplorojë prodhimin dhe montimin e strukturave të mëdha direkt në hapësirë, duke përfshirë Hënën.
Robotët përdorin një krah automatizuar për të marrë tuba strukturorë dhe nyje lidhëse nga depozitat, duke eliminuar nevojën për astronautët që të bashkojnë pjesët manualisht. Kjo metodë e montimit përfshin krijimin e moduleve që formojnë një kapriatë strukturore mbështetëse, e njohur si truss.
Sergio Pellegrino, një nga liderët e projektit, e përshkruan këtë si hera e parë që një strukturë është ndërtuar autonomisht në hapësirë. Ai është një ekspert i njohur në inxhinierinë hapësinore dhe ka udhëhequr demonstrimin e sistemit të montimit autonom të reflektorëve në hapësirë, i njohur si ASTRA.
Gjatë gjashtë muajve në orbitë, sistemi robotik ka tentuar të ndërtojë një antenë reflektuese me diametër 1,4 metra, duke përdorur materiale të avancuara si tuba prej fibrash kompozite dhe një sipërfaqe reflektuese të lehtë. Kjo teknikë është krahasuar me ndërtimin e lodrave K’Nex, por realizimi i saj në hapësirë është një sfidë shumë më komplekse.
Edhe pse vështirësitë teknike e penguan ekipin të përfundonte antenën, roboti arriti të montonte një seksion fillestar, duke provuar se kjo metodë mund të funksionojë në kushte orbitale. Kjo hap një perspektivë për ndërtimin e strukturave shumë më të mëdha në të ardhmen.
Me këtë teknologji, astronomët do të kenë mundësinë të krijojnë teleskopë që mbledhin më shumë dritë dhe të zhvillojnë sisteme komunikimi më të fuqishme. Ndërtimi i strukturave të mëdha në hapësirë do të sjellë një revolucion në fushat e astronomisë dhe energjisë, duke e bërë të mundur që infrastruktura hapësinore e së ardhmes të mos jetë e kufizuar nga dimensionet e raketave.