Pas një qëndrimi të gjatë në Zvicër, një çift kosovar përballet me vendimin e Gjykatës Supreme Federale për të lënë vendin, duke theksuar varësinë e tyre të gjatë nga ndihma sociale si një faktor kyç.
Çifti, i cili ka jetuar në Zvicër që nga viti 1998, ka humbur betejën e tyre ligjore për të vazhduar qëndrimin në këtë shtet. Gjykata ka refuzuar ankesën e tyre për rinovimin e lejeve të qëndrimit, duke lënë në fuqi urdhrin për largimin e tyre nga Zvicra.
Aktgjykimi i datës 21 gusht 2026, me numrin 2C_256/2026, tregon se çifti ka përfituar ndihmë sociale për rreth 24 vjet. Gjatë periudhës nga viti 2015 deri në shtator 2024, ata kanë marrë një total prej 341.908,50 franga zvicerane në ndihma sociale.
Bashkëshortët, burri i lindur më 1963 dhe gruaja më 1965, erdhën në Zvicër me dy fëmijët e tyre. Pas refuzimit të kërkesës për azil në vitin 1999, ata morën leje qëndrimi të përkohshme në vitin 2001, pasi largimi nga Zvicra u konsiderua i paarsyeshëm në atë kohë.
Në vitin 2013, familja mori leje qëndrimi për arsye humanitare, të cilat u rinovuan disa herë. Gjatë kësaj kohe, fëmijët e çiftit fituan shtetësinë zvicerane, përkatësisht në vitet 2007 dhe 2008.
Problemet e integrimit në tregun e punës
Gjykata vuri theksin në varësinë e çiftit nga ndihma sociale dhe mungesën e integrimit të tyre në tregun e punës. Dokumentet tregojnë se burri, pavarësisht problemeve shëndetësore, ishte vlerësuar si i aftë për punë të lehta, por kishte punuar vetëm rreth tre vjet gjatë qëndrimit të tij në Zvicër.
Ndërsa bashkëshortja, e cila ka një problem të lindur me shikimin, kishte provuar të punonte si pastruese për vetëm pesë ditë në vitin 2010. Gjykata theksoi se nuk ishin dëshmuar përpjekje të mjaftueshme për gjetjen e punës.
Autoritetet e migracionit i kishin paralajmëruar disa herë për pasojat e vazhdimit të varësisë nga ndihma sociale, por gjendja e tyre nuk kishte ndryshuar ndjeshëm. Gruaja nuk kishte mësuar gjuhën gjermane, pavarësisht qëndrimit të saj për gati 28 vjet në Zvicër.
Familjarët nuk mjaftojnë për të garantuar qëndrimin
Një tjetër faktor i rëndësishëm në vendimin e gjykatës ishte integrimi social i çiftit. Sipas vlerësimit të saj, ata nuk kishin krijuar lidhje të forta me popullsinë vendase, duke u fokusuar kryesisht në marrëdhëniet me fëmijët dhe familjarët e tyre që jetojnë në Zvicër.
Fakti që fëmijët e tyre janë shtetas zviceranë nuk u konsiderua mjaftueshëm për të garantuar vazhdimin e lejeve të qëndrimit. Gjykata vlerësoi se nuk ishte dëshmuar një marrëdhënie e veçantë varësie mes prindërve dhe fëmijëve që do ta bënte të domosdoshëm qëndrimin e çiftit në Zvicër.
Në shtator të vitit 2024, Zyra e Migracionit e Kantonit të Cyrihut vendosi të mos ua rinovonte lejet e qëndrimit dhe urdhëroi largimin e tyre nga Zvicra. Çifti e kundërshtoi këtë vendim në instancat kantonale dhe më pas në Gjykatën Supreme Federale, duke u mbështetur në kohëzgjatjen e qëndrimit dhe të drejtën për respektimin e jetës private e familjare.
Megjithatë, gjykata theksoi se qëndrimi i gjatë në një shtet nuk krijon automatikisht të drejtën për rinovimin e lejes, nëse nuk plotësohen kushtet përkatëse të integrimit.
Gjykata e sheh kthimin në Kosovë si të mundshëm
Gjykata shqyrtoi gjithashtu mundësinë e kthimit të çiftit në Kosovë. Sipas vlerësimit, ata kanë ende familjarë në vendin e origjinës, flasin shqip dhe janë të njohur me zakonet e shoqërisë kosovare. Edhe problemet shëndetësore të çiftit nuk u konsideruan pengesë për kthimin, pasi trajtimi mjekësor mund të sigurohet edhe në Kosovë.
Në përfundim, Gjykata Supreme Federale vendosi se interesi publik për përfundimin e qëndrimit të çiftit në Zvicër mbizotëron ndaj interesit të tyre privat për të vazhduar jetesën atje. Me aktgjykimin e 21 gushtit 2026, ankesa u refuzua dhe bashkëshortët u obliguan të paguajnë së bashku 1.000 franga shpenzime gjyqësore.
Vendimi e lë në fuqi mosrinovimin e lejeve të qëndrimit dhe urdhrin për largim, por aktgjykimi nuk konfirmon nëse largimi fizik i çiftit nga Zvicra është realizuar tashmë.