Dështimi për zgjedhjen e presidentit brenda afatit të paraparë me Kushtetutë e çon Kosovën në zgjedhje të parakohshme.
Por, a është e mundur që qytetarët të kenë një rol më të drejtpërdrejtë në këtë proces?
Vitin e shkuar, presidentja Vjosa Osmani kishte propozuar një zgjidhje interesante për të shmangur zgjedhjet e parakohshme: zgjedhjen e presidentit nga populli. Ky propozim, i cili ka ngjallur diskutime të shumta, kërkon një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si funksionon demokracia në Kosovë.
Megjithatë, dy javë pas këtij propozimi, zyrtarët e Presidencës nuk kanë ofruar detaje mbi veprimet e ndërmarra për realizimin e kësaj ideje. Çfarë pengesash mund të hasen në këtë proces dhe a është e gatshme politika kosovare të pranojë një ndryshim të tillë?
Bekim Kupina, këshilltar për media i presidentes Osmani, thekson se presidentja është përkrahësja më e madhe e zgjedhjes së drejtpërdrejtë nga populli. Por, a ka mbështetje të mjaftueshme për të realizuar këtë ide?
Njohësit e proceseve politike e shohin zgjedhjen e presidentit me votë të qytetarëve si një përparim të demokracisë. Megjithatë, ata paralajmërojnë se mungesa e përkrahjes nga komuniteti serb mund të jetë një pengesë e madhe për ndryshimet e nevojshme kushtetuese.
Eugen Cakolli, hulumtues në Institutin Demokratik të Kosovës, thekson se pa përkrahjen politike, kandidatët për presidentë nuk do të mund të sigurojnë votat e nevojshme. Kjo sjell në vëmendje pyetjen: a do të jenë partitë politike të gatshme të pranojnë një sistem të tillë?
Analisti Afrim Kasolli shpreh dyshime se ndryshimi i mënyrës së votimit për presidentin do të ndikonte në klimën politike. Ai thekson se një fitore e tillë në zgjedhje është e pamundur pa mbështetje nga subjektet politike.
Artan Muhaxhiri, njohës i zhvillimeve politike, mendon se partitë nuk janë të gatshme për ta deleguar këtë pushtet te qytetarët. Ai argumenton se ky ndryshim do t’u jepte atyre një fuqi të madhe politike, gjë që nuk është në interesin e tyre. Kushtetuta e Kosovës kërkon që zgjedhja e presidentit të bëhet jo më vonë se 30 ditë para përfundimit të mandatit aktual.