Inteligjenca artificiale në Azinë Qendrore: Një garë për të ardhmen

Shtetet e Azisë Qendrore janë angazhuar në një betejë të ashpër për të dominuar në fushën e inteligjencës artificiale (AI), duke investuar miliarda dollarë në projekte ambicioze.

Kazakistani, një nga liderët e kësaj gare, ka nënshkruar një marrëveshje me Nvidia, Firebird dhe Kazakhtelecom për të krijuar Data Center Valley, një projekt që pritet të transformojë infrastrukturën e AI në rajon.

Uzbekistani gjithashtu ka shprehur ambicie përmes strategjisë “Uzbekistani Digjital 2030”, duke ofruar përjashtime tatimore për investitorët që ndihmojnë në ndërtimin e qendrave të dhënash deri në vitin 2040. Ndërkohë, Taxhikistani ka njoftuar planet për një qendër inovacioni për AI, duke u mbështetur në programin Global AI Nations të Nvidia-s.

Sidoqoftë, kritikët e këtyre nismave shprehin shqetësime për financimin e pasigurt dhe burimet energjetike, duke theksuar se shumë nga këto vende janë të varura nga energjia me qymyr, e cila është e dëmshme për mjedisin.

Projekti Data Center Valley, me një kosto fillestare prej 10 miliardë dollarësh, ka si qëllim të shndërrojë Kazakistanin në një qendër të rëndësishme për kapacitetet kompjuterike të AI. Ish-drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, ka shprehur optimizëm për potencialin e vendit në këtë industri.

Gjatë një vizite në Astana, Huang theksoi se Kazakistani ka burime natyrore të bollshme dhe energji të mjaftueshme për të mbështetur këtë projekt, duke e pozicionuar atë si një lojtar të rëndësishëm në tregun global të AI.

Megjithatë, analistët si Marat Beksultanov kanë shprehur dyshime mbi qëndrueshmërinë e financimit dhe mungesën e transparencës, duke vënë në dukje se shumica e investimeve vijnë nga qeveria, pa angazhime të qarta nga sektorin privat.

Ndërkohë, sfidat e energjisë mbeten të mëdha. Kazakistani aktualisht nuk prodhon mjaftueshëm energji për nevojat e tij, duke u mbështetur në importet nga Rusia. Kjo situatë e bën të paqartë nëse vendi do të jetë në gjendje të mbështesë qendrat e mëdha të dhënash që kërkojnë energji të madhe.

Edhe pse Kazakistani ofron tarifa të ulëta për energjinë elektrike për Data Center Valley, kritikët paralajmërojnë se kjo mund të rrisë rrezikun e ndërprerjeve të energjisë në të gjithë vendin. Transparenca e projektit gjithashtu është një çështje e rëndësishme, duke marrë parasysh renditjen e Kazakistanit në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit.

Edhe vendet e tjera të rajonit, si Uzbekistan dhe Kirgistan, po investojnë në sektorin e inteligjencës artificiale, duke ndërtuar qendra të dhënash dhe duke përpjekur të tërheqin investitorë të mëdhenj nga bota e teknologjisë.

Megjithatë, sfidat mjedisore dhe energjetike mbeten të mëdha. Komisioni Ekonomik i Kombeve të Bashkuara për Evropën ka paralajmëruar se Azia Qendrore mund të përballet me probleme të ngjashme me ato që po hasin vendet e tjera, duke kërkuar një menaxhim më të mirë të burimeve dhe rregullore të qarta për operatorët e qendrave të të dhënave.

Pyetja kryesore mbetet nëse këto vende do të arrijnë të balancojnë ambiciet e tyre me realitetin e burimeve të kufizuara dhe nevojave të tregut.

Nga Rubrika