Rezultatet e PISA 2025 për nxënësit e Kosovës nxjerrin në pah një panoramë shqetësuese, duke treguar se performanca e tyre mbetet nën mesataren e vendeve të OECD-së. Këto të dhëna ngrenë pyetje të rëndësishme mbi sistemin arsimor dhe sfidat me të cilat përballen nxënësit në vend.
Ministria e Arsimit ka njoftuar se në këtë vlerësim ndërkombëtar morën pjesë 6,632 nxënës 15-vjeçarë nga 213 shkolla të Kosovës. Rezultatet e publikuara tregojnë se, ndonëse ka pasur përpjekje për përmirësim, performanca në shkencë dhe lexim ka mbetur e pandryshuar krahasuar me vitin 2022, ndërsa në matematikë është regjistruar një rënie të lehtë.
Në fushën e shkencës, nxënësit e Kosovës arritën mesatarisht 357 pikë, një rezultat i ngjashëm me atë të vitit të kaluar. Megjithatë, në lexim, rezultati ra në 340 pikë, duke shënuar një rënie prej dy pikësh krahasuar me vitin 2022. Kjo tregon se ende ka shumë për të bërë për të arritur standardet ndërkombëtare.
Matematika ka treguar rënien më të dukshme, me nxënësit që arritën mesatarisht 350 pikë, pesë pikë më pak se vitin e kaluar. Kjo situatë është alarmante dhe kërkon një vëmendje të menjëhershme nga autoritetet arsimore.
Një nga gjetjet më të rëndësishme të PISA 2025 është dallimi gjinor në performancë. Vajzat kanë shënuar rezultate më të larta se djemtë në të tri fushat e vlerësuara. Në shkencë, vajzat arritën 366 pikë, ndërsa djemtë vetëm 347 pikë, duke krijuar një diferencë të dukshme prej 19 pikësh.
Edhe në lexim, vajzat kanë performuar më mirë, duke arritur 358 pikë, ndërsa djemtë vetëm 322 pikë, me një diferencë prej 36 pikësh. Në matematikë, rezultatet janë pothuajse të barabarta, me vajzat që kanë arritur 351 pikë dhe djemtë 350 pikë.
Një tjetër sfidë e madhe është numri i nxënësve që arrijnë të paktën Nivelin 2 të aftësive, i konsideruar si niveli bazë i performancës. Në vitin 2025, vetëm rreth 21 për qind e nxënësve në Kosovë arritën këtë nivel në shkencë, rreth 15 për qind në matematikë dhe rreth 16 për qind në lexim.
Rekomandimet e PISA 2025 përfshijnë forcimin e të nxënit në matematikë, shkencë dhe lexim, me fokus të veçantë te nxënësit me rezultate të ulëta. Kjo përfshin zhvillimin e mësimdhënies përmes zgjidhjes së problemeve dhe forcimin e mendimit kritik, si dhe krijimin e programeve për nxënësit me performancë të lartë.