SpaceX po përgatitet për një tjetër provë të rëndësishme me raketën e saj gjigante Starship, duke lënë të hapur mundësinë për kapjen e pjesës së sipërme gjatë rikthimit në Tokë.
Pas testit të 15-të të Starship, kompania kishte si qëllim rikuperimin e plotë të të dyja pjesëve të raketës. Pjesa e sipërme, e njohur si “Ship”, do të rikthehet nga hapësira, ndërsa përforcuesi i poshtëm Super Heavy do të kapet me ndihmën e krahëve mekanikë të quajtur “shkopinj shkopi” (chopsticks) në kullën e lëshimit.
Raketa, e lartë 124 metra (407 këmbë), u lëshua me sukses nga platforma Starbase në Boca Chica, Teksas, në orën 16:47 sipas orës lokale. Plani parashikonte që përforcuesi të kapej gjatë kthimit, rreth gjashtë minuta e gjysmë pas nisjes.
Megjithatë, gjatë manovrës, qendra e kontrollit të misionit e miratoi fillimisht kapjen, por pak minuta pas lëshimit, përforcuesi aktivizoi një sistem automatik ndërprerjeje dhe mori drejtimin e oqeanit, duke shpërthyer në flakë pas një periudhe pezullimi mbi ujë, sipas raportimeve.
Një zëdhënës i SpaceX theksoi se siguria mbetet prioriteti kryesor i kompanisë, duke shpjeguar se mjetet fluturuese po përdoren për të provuar manovra të reja, dhe çdo veprim duhet të kryhet në mënyrë të sigurt.
Ndërkohë, pjesa e sipërme e Starship vazhdoi drejt hapësirës dhe lëshoi 26 satelitë të konstelacionit Starlink, që ofron internet me shpejtësi të lartë. Ajo pritet të bëjë 14 orbita rreth Tokës dhe të rikthehet te kulla e lëshimit 22 orë e gjysmë pas ngritjes.
SpaceX ka arritur të kapë Super Heavy në tre fluturime të mëparshme, por faza e sipërme ende nuk është kapur nga krahët mekanikë. Ajo arriti për herë të parë në orbitë vetëm në shtator, duke e bërë këtë një sfidë të rëndësishme për kompaninë.
Para fluturimit, SpaceX njoftoi se vendimi për kapjen e Anijes do të merret pas një vlerësimi të kujdesshëm të gjendjes së saj gjatë qëndrimit në hapësirë. Nëse do të konstatoheshin probleme, ajo mund të drejtohej për t’u ulur në oqean.
Një raketë plotësisht e ripërdorshme është një nga objektivat kryesore të SpaceX, e cila synon të ulë kostot e fluturimeve duke ripërdorur të dyja pjesët e Starship. Kompania ka arritur të ulë përforcuesin Falcon 9 me sukses, duke realizuar më shumë se 100 fluturime në vit.
Profesori Malcolm Macdonald, president i Shoqatës Mbretërore të Aeronautikës, theksoi se ulja e një Starship të plotë mund të sjellë një ndryshim të madh në teknologjinë e hapësirës. Ai theksoi se një fluturim i suksesshëm do të shënonte një kalim të rëndësishëm në demonstrimin e aftësive të Starship.
SpaceX u bë kompani publike në fillim të këtij viti, duke e bërë fluturimin e saj një ngjarje të rëndësishme për aksionarët dhe NASA-n. Zhvillimi i Starship ndikon drejtpërdrejt në planet e NASA-s për të dërguar njerëz në Hënë deri në vitin 2028, një afat ambicioz.
NASA ka dhënë një kontratë për SpaceX për ta përshtatur Anijen si mjet uljeje hënore, që do të transportojë astronautë në sipërfaqen e Hënës. Blue Origin, kompania e Jeff Bezos, gjithashtu ka një rol të rëndësishëm në këtë përpjekje, duke ofruar raketën e saj New Glenn për zbritjen në Hënë.
Gjatë misionit Artemis III, të planifikuar për verën e vitit 2027, katër astronautë do të përpiqen të ankorohen me mjetet e uljes hënore të SpaceX dhe Blue Origin. Për të përmbushur këto angazhime, Starship duhet të përparojë ndjeshëm në muajt e ardhshëm, pasi zhvillimi i saj ka ecur më ngadalë se sa pritej.
NASA po përballet me presion për të respektuar afatet, duke e bërë këtë një garë me Kinën, e cila synon të dërgojë taikonautët e saj në Hënë deri në vitin 2030.